Haiku Seçkileri

 

Ç i ç e k A ç m a

 

Neler neler getiriyor

İnsanın aklına -

Şu çiçek açan kiraz!

============

M a t s u o B a ş o

 

 

D ü n y a n ı n H a l i

 

Batıdan esince rüzgâr,

doğuya yığılıyor

dökülen yapraklar.

==============

T a n i g u ç i B u s o n

 

B ü l b ü l ü n T ü r k ü s ü

 

Bülbülün türküsü,

yağmurda sırılsıklam

bu sabah.

=============

K o b a y a s h i İ s s a

 

K a r a n l ı k t a

 

Gece – seni beklerken,

gene yağmura dönüyor

şu soğuk rüzgar.

==============

M a s a o k a S h i k i

 

******************

 

 

HAİKU, Türkçesi eğlenceli mısra, bugün tüm dünyada meşhur olan geleneksel bir Japon lirik şiir türüdür. Dünyanın en kısa şiir türü sayılır.

 

Japon Haiku'ları çoğunlukla 5-7-5 ölçülü üçlü kelime öbeklerinden oluşup kelimeler sütun halinde yan yana sıralanır. Üç dizeli zincirleme koşuk diye de tanımlanabilir.

 

Haiku'lar genellikle mevsimlerle ya da yılın ilk ayı ile ilgili bir duyguyu ya da düşünceyi dile getirir. Şiirlerde Budizm, Taoizm ve yerel inançları simgeleyen doğa imgeleri kullanılır.

 

Okuyanın kendi tecrübesiyle tamamladığı bitmemiş, açık metin karakteri de gösterilebilir. Metinde her şey söylenmezken duygular nadiren isimlendirilir ve bunların şiirde yer alan somut şeyler ve bağlamdan çıkarılmaları gerekebilir.

 

En önemli Haiku şairleri arasında,

Haiku’ları günlük yaşamın, soylu şiir biçimi ile Matsua Basho, (1644-1694),

Temmei biçemi yaratıcısı, Taniguçi Buson (1715-1783),

ezilenlere duyduğu incelikli şiirleriyle, Kobayashi İssa (1763-1827)

ve Japon şiirinin, harika çocuğu, doğallığın bu türün en önemliözelliği olduğunu vurgulayan Masaoka Shiki (1877-1902) gösterilebilir.

 

Bashō öğrencileriyle Haikai şiirini yenilemiş ve ona ciddi bir edebiyat saygınlığı kazandırmıştır.

Shiki modern Haiku'nun kurucusu sayılır. Aynı zamanda Haiku kavramının (Haikai veya Hokku karşısında) yerleşmesini sağlayan da o olmuştur.

-------------------------------

Kaynak: Harold G. Henderson

Çeviri: Cevat Çapan